Silnik 1.9 TDI - typowe usterki i ceny części

Silnik 1.9 TDI - typowe usterki, opinie, wady, zalety, awarie, ceny części
Diesla 1.9 TDI montowano w wielu autach i zna go każdy warsztat. Poznaj historię i najczęstsze usterki popularnego silnika 1.9 TDI z grupy Volkswagena
Silnik 1.9 TDI - typowe usterki i ceny części

Silnik 1.9 TDI to prawdziwa legenda techniki Diesla: jego historia sięga roku 1991, kiedy to trafił pod maskę Audi. Miał pewne wady: w zimie bardzo trudno się rozgrzewał, wywoływał silne wibracje i hałasował, ale wszystko to nikło w perspektywie niskiego spalania. Motor 1.9 TDI naprawdę zrewolucjonizował wizerunek silników Diesla i oferował zużycie paliwa nieosiągalne dla jednostek z wtryskiem pośrednim. Jedyny zawód pod tym względem czekał właścicieli Audi w zimie, kiedy to niedogrzane 1.9 TDI potrafiło palić dużo.

Silnik 1.9 TDI - typowe usterki i ceny części

Bezpośredni wtrysk paliwa, zastosowany w silniku 1.9 TDI, wymagał bardzo wysokiej precyzji i znacznego ciśnienia. Z zasady silniki wysokoprężne z bezpośrednim wtryskiem paliwa są głośniejsze od tych z wtryskiem pośrednim, i aby temu zaradzić, wprowadzono w 1.9 TDI dwustopniowe wtryskiwacze.

To rozwiązanie pozwoliło na realizację tzw. wtrysku wstępnego przy wykorzystaniu tradycyjnej, rotacyjnej pompy wtryskowej, montowanej od początku w silnikach 1.9 TDI. Pierwszy niewielki wtrysk inicjował zapłon paliwa w cylindrach silnika, aby następujący po nim skok ciśnienia związany z właściwym wtryskiem oleju napędowego nie był tak gwałtowny - to miało redukować hałas.

Silnik 1.9 TDI - typowe usterki i ceny części

Pod koniec lat 90. ubiegłego stulecia w silnikach 1.9 TDI koncernu Volkswagena pojawiło się rozwiązanie, stosowane na tak masową skalę w autach osobowych chyba tylko przez ten właśnie koncern. Mowa o pompowtryskiwaczach, które pozwoliły na uzyskanie jeszcze wyższego ciśnienia wtrysku, a przez to także obniżenie zużycia paliwa.

Niestety, ani dwustopniowe wtryskiwacze przy pompie rotacyjnej, ani pompowtryskiwacze, nie wyeliminowały głównej wady silnika TDI: dieslowskiego klekotu i silnych wibracji, które w mniejszych autach przenoszą się na kabinę, pedały i kolumnę kierownicy. Jeżeli słyszycie głośny klekot spod maski używanego auta, to wcale nie musi oznaczać, że z silnikiem jest coś nie tak - po prostu pracuje tam 1.9 TDI.

Silnik 1.9 TDI - typowe usterki i ceny części

Wraz z pojawieniem się pompowtryskiwaczy, silnik 1.9 TDI zaczął wymagać bardziej wyszukanej obsługi i rygorystycznego przestrzegania między innymi jakości i rodzaju oleju silnikowego. Do tego "pompowtryskiwacz", jak często nazywa się diesla 1.9 TDI, wymaga stałej dbałości o jakość paliwa wlewanego do baku. I nie jest ważne, czy jest to bak Volkswagena Golfa 1.9 TDI, Audi, Skody czy Seata - zawsze trzeba być ostrożnym, wybierając stację benzynową.

Silnik 1.9 TDI - typowe usterki i ceny części

Dlaczego taka ostrożność jest niezbędna? Dlatego, że w pompowtryskiwaczu silnika VW 1.9 TDI, poruszanym przez wałek rozrządu, wytwarzane jest gigantyczne ciśnienie. Aby je uzyskać, potrzebna jest bardzo duża siła mechaniczna do przesunięcia tłoczka pompowtryskiwacza. Wystarczy drobny pył w oleju czy zanieczyszczenie w paliwie (albo zbyt duża gęstość oleju lub paliwa) aby zniszczyć pompowtryskiwacz, który jest bardzo drogi. Często konieczna jest naprawa głowicy.

Utrzymanie w dobrym stanie "pompowtryskiwacza" VW 1.9 TDI wymaga więc przede wszystkim stosowania specjalnego oleju - np. Castrol Edge Turbo Diesel - takiego, który zachowa swoją warstwę na powierzchni tłoczka pompowtryskiwacza nawet przy bardzo dużym nacisku. W tych silnikach trzeba także rygorystycznie przestrzegać terminów wymiany paska rozrządu ze względu na jego dodatkowe obciążenie - wałek rozrządu musi przecież poruszać tłoczkami wtryskiwaczy.

Silnik 1.9 TDI - typowe usterki i ceny części

I tutaj uwaga: najlepszym źródłem ustalenia, przy jakim przebiegu trzeba pasek rozrządu silnika 1.9 TDI wymieniać, jest autoryzowany serwis marki auta, w którym motor mamy zamontowany. Okresy między wymianami paska są bowiem bardzo różne i zawierają się w przedziale od 60 aż do 120 tys. km. Nasza rada: po zakupie auta z silnikiem 1.9 TDI i niepewnym przebiegiem czy historią serwisową, najlepiej od razu wymienić pasek rozrządu. Pod tym linkiem znajdziecie ceny popularnych zestawów napędu rozrządu do Skody Octavii II 1.9 TDI (105 KM).

Za najbardziej niezawodne, a także przyjazne warsztatom, uznawane są wczesne wersje diesla 1.9 TDI, które miały rotacyjną pompę wtryskową i moc od 75 do 110 koni mechanicznych. Zdecydowanie najpopularniejszym dieslem z tej rodziny jest wersja o mocy 90 KM, dobrze znana warsztatom. Najczęściej ma ona (choć nie zawsze) turbosprężarkę o stałej geometrii, a jeżeli mamy szczęście, to wyposażone w taki silnik auto może nie mieć także drogiego w naprawach dwumasowego koła zamachowego. 90-konne silniki VW 1.9 TDI przy odpowiedniej dbałości bez trudu osiągają przebiegi rzędu 300-400 tys. km i to nawet wtedy, gdy kierowca lubi mocno wciskać gaz.

Silnik 1.9 TDI - typowe usterki i ceny części

Jeszcze jedna ważna rada: nie myślcie, że jeżeli znacie moc silnika 1.9 TDI, to już możecie być pewni, jaka to wersja. Zdziwilibyście się, jak dużo jest odmian silnika VW 1.9 TDI w jednej tylko wersji mocy 90 KM! A przecież tych mocy było całe mnóstwo: 90 KM, 100 KM, 105 KM, 110 KM, 130 KM... Dlatego przy każdym zakupie najdrobniejszej nawet części do tego diesla, przygotujcie sobie numer silnika, z którego zostanie odczytana jego dokładna wersja.

Jeżeli trafiliście na silnik 1.9 TDI o mocy 110 KM i więcej, to możecie być niemal pewni, że ma on droższą w naprawach i mniej trwałą turbosprężarkę o zmiennej geometrii oraz dwumasowe koło zamachowe. Niestety, niektóre wersje silnika 1.9 TDI mogły współpracować z filtrami cząstek stałych, a to w używanym aucie może oznaczać tylko kłopot.

Silnik 1.9 TDI - typowe usterki i ceny części

Choć jednostki napędowe 1.9 TDI uchodzą za trwałe i niezawodne, to warto wiedzieć, jakich objawów usterek można się spodziewać. Najłatwiejszym z nich do wyczucia dla kierowcy jest chyba spadek mocy. Przyczyn może być kilka. Jedną z pierwszych rzeczy, na które warto zwrócić uwagę, to sprawdzenie szczelności układu dolotowego.

Szczególnie negatywny wpływ na osiągi samochodu z silnikiem 1.9 TDI mogą mieć nieszczelności przewodów powietrznych między turbosprężarką, a kolektorem ssącym - na przykład w okolicach intercoolera, montowanego niemal we wszystkich wersjach silnika 1.9 TDI. Spadek mocy może być także wywołany przez źle działający zawór recyrkulacji spalin, zwany zaworem EGR. Ponieważ jest to bardzo popularna usterka, poniżej przygotowaliśmy przegląd kilku ofert na ten podzespół do silnika 1.9 TDI 105 KM (np. Skoda Octavia II):

Jak widzicie w powyższych linków, ceny są bardzo różne (od ok. 300 do ponad 600 zł) - wybór producenta zaworu recyrkulacji spalin powinien zależeć od tego, jak długo zamierzacie jeszcze eksploatować auto oraz o tego, czy jesteście w stanie wymienić go we własnym zakresie.

Silnik 1.9 TDI - typowe usterki i ceny części

Jak to w turbodieslu, przyczyną spadku mocy silnika VW 1.9 TDi może być także turbosprężarka. Jej zużycie można poznać po zwiększonym zużyciu oleju silnikowego, połączonym z dymieniem z układu wydechowego, a nierzadko także z większą hałaśliwością turbiny, której gwizd staje się wtedy bardzo natarczywy. Aby dbać o turbinę, pamiętajmy, aby nie gasić od razu rozgrzanego jazdą silnika, a pozwolić mu chwilę popracować na wolnych obrotach, aby turbosprężarka mogła się schłodzić.

Historia naprawy źle działającej turbosprężarki silnika 1.9 TDI ma dwa różne rozdziały. Pierwszy to turbo o stałej geometrii, które jest prostsze w regeneracji i dlatego można je bez obaw regenerować. Druga możliwość to turbina o zmiennej geometrii (VTG) której regeneracja wymaga bardzo wysokiej precyzji. Jest jednak i dobra wiadomość: turbo VTG silnika VW 1.9 TDI może nie działać dobrze także z powodu uszkodzenia siłownika podciśnieniowego, odpowiedzialnego za zmianę geometrii turbiny.

Poniżej mamy dla Was przegląd ofert turbosprężarek do silnika 1.9 TDI w popularnej Skodzie Octavii II, w wersji o mocy 105 koni mechanicznych. Ich ceny wahają się od 1400 zł (DOKUJI) do nawet 4600 zł (VAICO), wybraliśmy te o w miarę przystępnych cenach:

Do turbosprężarki trzeba jeszcze dokupić zestaw montażowy, i jest to koszt rzędu 90-150 złotych.

Silnik 1.9 TDI - typowe usterki i ceny części

O ile silnik 1.9 TDI z uszkodzoną turbosprężarką kopci w zasadzie non stop, o tyle zużycie wtryskiwaczy objawia się dopiero po solidnym dodaniu gazu. W ekstremalnych przypadkach auto zostawia za sobą chmurę czarnego dymu. Zużyte wtryskiwacze gorzej rozpylają paliwo, które nie do końca się spala. W dodatku pojawiają się kłopoty z rozruchem silnika.

Takie objawy to często znak, że czas na regenerację wtryskiwaczy - na szczęście jest wiele warsztatów, które  sobie z tym poradzą, ale nie da się tego zrobić i tanio i dobrze. Dobrze zregenerowany wtryskiwacz powinien działać tak samo dobrze, jak nowy.

A jakie są objawy uszkodzonej pompy wtryskowej silnika 1.9 TDI i ile kosztuje taka pompa? Jeżeli silnik opornie się uruchamia na zimno i na ciepło, a moc rozwijana jest nierównomiernie, to podejrzewać można właśnie pompę wtryskową. Zdarza się, że po solidnym dodaniu gazu diesel ciągnie, po czym przy średnich obrotach powstaje "dziura" w ciągu. Zdarza się, że po solidnym dodaniu gazu silnik przerywa i gaśnie, pracuje tak, jakby miał mniej cylindrów niż w rzeczywistości.

Najprostszym objawem, wskazującym na awarię pompy wtryskowej, są wycieki z samej pompy. O ile jednak niemal każdy zużyty wtryskiwacz da się zregenerować, o tyle pompa wtryskowa nadaje się do regeneracji tylko do określonego stopnia zużycia. Dlatego lepiej nie odkładać jej naprawy, bo z czasem może się ona okazać niewykonalna.  Jeżeli chcielibyście kupić nową pompę wtryskową, to na tej liście znajdziecie ceny takich pomp do samochodu Skoda Octavia 1.9 TDI 110 KM.

Zostawmy teraz pompę wtryskową w spokoju - oby nigdy Wam się nie popsuła - i zajmijmy się objawami uszkodzenia (czy jak kto woli: zużycia) dwumasowego koła zamachowego. Jeżeli auto wyposażone w silnik VW 1.9 TDI z dwumasowym kolem zamachowym nie chce ruszyć z miejsca po wrzuceniu biegu, i mamy wrażenie, jakby ślizgało się sprzęgło, to czeka nas wymiana lub regeneracja "dwumasy". Niestety nie jest to tania usługa i zwykle wiąże się także z koniecznością wymiany sprzęgła, które i tak warto przy okazji wymienić.

Silnik 1.9 TDI - typowe usterki i ceny części

Tak, jak już napisaliśmy, w przypadku silnika 1.9 TDI z pompowtryskiwaczami trzeba wyjątkowo rygorystycznie przestrzegać terminów wymiany paska rozrządu. Co jednak robić, jeżeli już się on zerwie? Wtedy koszty naprawy mogą szybko przekroczyć cenę używanego silnika z rynku wtórnego. Oto uszkodzenia, do jakich doprowadzić może zerwany pasek rozrządu silnika VW 1.9 TDI. Jeżeli tłoki silnika po zerwaniu paska spotkają się z zaworami, to uszkodzone zawory trzeba będzie wymienić. Niestety, przy okazji kolizji zaworów i tłoków może także dojść do uszkodzenia tłoków, a w ekstremalnych przypadkach nawet korbowodów. Wtedy naprawa silnika prawie na pewno będzie nieopłacalna.

Silnik 1.9 TDI - typowe usterki i ceny części

Nie wierzcie także tym, którzy twierdzą, że skrzywione zawory to nic takiego. Zwykle przy okazji uszkodzenia zaworów wypacza się także głowica cylindrów, albo np. krzywi wałek rozrządu. Tak naprawdę po zerwaniu paska rozrządu w silniku 1.9 TDI nie mamy żadnej pewności, co tak naprawdę pozostało w głowicy nienaruszone. I na koniec jeszcze jedna uwaga: 1.9 TDI, jak większość turbodiesli, lubi "wiąć" olej. Dlatego warto regularnie sprawdzać jego poziom, szczególnie po długiej, wakacyjnej trasie, gdzie diesel pracował pod dużym obciążeniem. Zdziwicie się, jak dużo potrafi ubyć oleju po takiej podróży!

Jeżeli macie jakieś pytania albo po prostu chcecie porozmawiać o silniku 1.9 TDI i jego usterkach, to zapraszamy do komentowania na stronie lub na naszej grupie na facebooku!

Na koniec - zestawienie, choć zapewne niepełne, najpopularniejszych wersji tej jednostki napędowej, czyli podstawowe dane techniczne silnika 1.9 TDI. Zaczniemy od odmian z pompą wtryskową Bosch VP37:

  • 1Z, AHU (90 KM/4000 i 202 Nm/1900 obr./min.)
  • AGR, AHH, ALE, ALH (90 KM/3750 i 210 Nm/1900 obr./min.)
  • AFN, AHF, ASV, AVG (110 KM/4150 i 235 Nm/1900 obr./min.)

A to odmiany silnika 1.9 TDI z pompowtryskiwaczami:

  • BSU (75 KM/4000 i 210 Nm/1900 obr./min.)
  • BRU, BXF, BXJ (90 KM/4000 i 210 Nm/1800-2500 obr./min.)
  • ANU (90 KM/4000 i 240 Nm/1900 obr./min.)
  • ATD, AXR, BEW, BMT (101 KM/4000 i 240 Nm/1800-2400 obr./min.)
  • AVB, AVQ (101 KM/4000 i 250 Nm/1900 obr./min.)
  • BSW (105 KM/4000 i 240 Nm/1800 obr./min.)
  • BJB, BKC, BLS, BSV, BXE (105 KM/4000 i 250 Nm/1900 obr./min.)
  • BPZ (116 KM/4000 i 250 Nm/1900 obr./min.)
  • AJM (116 KM/4000 i 285 Nm/1900 obr./min.)
  • ATJ, AUY, BVK (116 KM/4000 i 310 Nm/1900 obr./min.)
  • AWX (131 KM/4000 i 285 Nm/1750-2500 obr./min.)
  • ASZ, AVF, BLT (131 KM/4000 i 310 Nm/1900 obr./min.)
  • ARL, BTB (150 KM/4000 i 320 Nm/1900 obr./min.)
  • BPX, BUK (160 KM/3750 i 330 Nm/1900 obr./min.)

Pozostało nam jeszcze zestawienie marek i modeli samochodów, w których montowany był opisywany diesel. Najpierw - dla silnika 1.9 TDI z pompą rozdzielaczową:

  • Audi: 8L A3 (AHU, AHF, ALH, ASV), Audi B4 80 (1Z), Audi Cabriolet (1Z, AHU), Audi B5 A4 (1Z, AFN, AHU, AHH, AVG), Audi C4 A6 (1Z, AHU), Audi C5 A6 (AFN, AVG)
  • SEAT: Ibiza Mk2 (1Z, AHU, AFN, ASV, AGR, ALH), SEAT Córdoba Mk1 (1Z, AHU, AFN, ASV, AGR, ALH), SEAT León 1M (Mk1) (ASV, AGR, AHF, ALH), SEAT Toledo Mk1-Mk2 (1Z, AHU, AFN, ALH, AGR, AHF, ASV), SEAT Alhambra (1Z, AHU, AFN, AVG)
  • Škoda: Octavia 1U (Mk1) (AGR, AHF, ALH, ASV)
  • Volkswagen: Polo Mk3 Classic / Variant (AHU, ALE, AFN, AGR, ALH, ASV), Volkswagen Golf Mk3 (1Z, AFN, AHU), VW Vento/Jetta Mk3 (1Z, AFN, ALE, AHU), Volkswagen Golf Mk4 (ALE, AHF, AGR, ALH, ASV), VW Bora/Jetta Mk4 (AHF, ALH, AGR, ALH, ASV), Volkswagen New Beetle (ALH), VW Passat B4 (1Z), VW Passat B4 (AFN), VW Passat B5 (AFN, AHU, AHH, AVG), Volkswagen Sharan (1Z, AHU, AFN), Volkswagen Caddy (1Z, AHU, ALE, ALH)

A dla silnika 1.9 TDI z pompowtryskiwaczami (PD):

  • BSU - Volkswagen Caddy Mk3
  • BRU, BXF, BXJ - SEAT Ibiza Mk4 (BXJ), SEAT León 1P (Mk2) (BXF), SEAT Altea (BXF), Volkswagen Golf Mk5 (BRU, BXF, BXJ), VW Golf Plus (BXF, BXJ), Volkswagen Touran (BRU:, BXF, BXJ)
  • ANU - Ford Galaxy, SEAT Alhambra (od 06/00), Volkswagen Sharan (od 03/99)
  • ATD, AXR, BEW, BMT - Audi 8L A3 (Mk1) (ATD, AXR), SEAT Ibiza Mk3 (ATD, AXR, BMT), SEAT Córdoba Mk2 (ATD, AXR, BMT), SEAT León 1M (Mk1) (AXR), Škoda Fabia 6Y (Mk1) (ATD, AXR), Škoda Roomster (AXR), Škoda Octavia 1U (Mk1) (ATD, AXR), Volkswagen Polo Mk4 (ATD, AXR, BMT), Volkswagen Golf Mk4 (ATD, AXR), VW Bora/Jetta Mk4 (ATD, AXR, BEW), Volkswagen Golf Mk5 (BEW), VW Jetta Mk5 (AXR), Volkswagen New Beetle (ATD, AXR, BEW)
  • AVB, AVQ - Audi B6 A4 (AVB), Škoda Superb 3U (Mk1) (AVB), Volkswagen Touran (AVQ), VW Passat B5 (AVB)
  • BSW - Škoda Fabia 5J (Mk2) (od 04/07), Škoda Roomster (od 05/06), Volkswagen New Beetle (od 07/03)
  • BJB, BKC, BLS, BSV, BXE - Audi 8P A3 (Mk2) (BKC, BLS, BXE), SEAT Ibiza 6J (Mk4) (BLS), SEAT León 1P (Mk2) (BKC, BLS, BXE), SEAT Altea (BJB, BKC, BLS, BXE), SEAT Toledo Mk3 (BJB, BKC, BLS, BXE), Škoda Fabia 5J (Mk2) (BLS), Škoda Roomster (BLS), Škoda Octavia 1Z (Mk2) (BJB, BKC, BXE, BLS), Škoda Superb 3U (Mk1) (BSV, BLS, BXE), Volkswagen Golf Mk5 (BKC, BLS, BXE), VW Jetta Mk5 (BKC, BLS, BXE), VW Golf Plus (BLS, BXE), Volkswagen Touran (BKC, BLS, BXE), VW Passat B6 (BKC, BLS, BXE), Volkswagen Caddy Mk3 (BJB, BLS)
  • BPZ - Škoda Superb 3U (Mk1) (od 01/07 do 03/08), VW Passat B6 (od 04/08)
  • AJM - Audi B5 A4 (od 08/98 do 09/01), Audi C5 A6 (od 01 do 98-04/01), Volkswagen Golf Mk4 (od 05/99 do 04/02), VW Bora/Jetta Mk4 (od 11/98 do 07/01), VW Passat B5 (od 01/99 do 12/99)
  • ATJ, AUY, BVK - Audi B5 A4 (ATJ), Ford Galaxy Mk1, SEAT Alhambra (AUY, BVK), Volkswagen Golf Mk4 (AUY), VW Bora/Jetta Mk4 (AUY), VW Passat B5 (ATJ), Volkswagen Sharan (AUY)
  • AWX - Audi B6 A4 (od 12/00 do 06/03), Audi C5 A6 (od 06/01 do 01/05), Škoda Superb 3U (Mk1) (od 12/01 do 03/08), VW Passat B5 (od 10/00 do 05/05)
  • ASZ, AVF, BLT - Audi 8L A3 (Mk1) (ASZ), Audi B6 A4 (AVF), Audi C5 A6 (AVF), Ford Galaxy Mk1, SEAT Ibiza Mk3 (ASZ, BLT), SEAT Córdoba Mk2 (ASZ, BLT), SEAT León Mk1 (1M) (ASZ), SEAT Toledo Mk2 (ASZ), SEAT Alhambra (ASZ), Škoda Fabia Mk1 (6Y) (ASZ, BLT), Škoda Octavia 1U (Mk1) (ASZ), Škoda Superb 3U (Mk1) (AVF), Volkswagen Polo Mk4 (ASZ, BLT), Volkswagen Golf Mk4 (ASZ), VW Bora/Jetta Mk4 (ASZ), VW Passat B5 (AVF), Volkswagen Sharan (ASZ)
  • ARL, BTB - Ford Galaxy Mk1, SEAT León Mk1 (1M) (ARL), SEAT Toledo Mk2 (ARL), SEAT Alhambra (BTB), Volkswagen Golf Mk4 (ARL), VW Bora/Jetta Mk4 (ARL), Volkswagen Sharan (BTB)
  • BPX, BUK - SEAT Ibiza Mk3 (BPX, BUK)

Tekst: Michał Krasnodębski, zdjęcia: Robert Magdziak/Audi